Crypto: Tháng 1 mất trắng 370 triệu USD vì hack! Bài học đắt giá cho thị trường
Tháng 1 vừa qua đã mở đầu năm mới với một hồi chuông cảnh tỉnh cho cộng đồng tiền điện tử. Báo cáo cho thấy khoảng 370 triệu USD giá trị tiền số đã bị đánh cắp, một sự gia tăng đáng kể so với các tháng trước đó. Điều đáng lo ngại là, đằng sau con số này không chỉ là những lỗ hổng bảo mật trong code, mà còn là yếu tố con người – mắt xích yếu nhất trong chuỗi bảo mật. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích chi tiết về tình hình, các loại hình tấn công phổ biến, và những giải pháp cần thiết để bảo vệ tài sản số trong bối cảnh hiện tại.
Tình hình bảo mật Crypto tháng 1: Phishing chiếm ưu thế
Theo CertiK, các vụ lừa đảo kiểu phishing đã chiếm khoảng 311 triệu USD trong tổng số tiền bị mất cắp trong tháng 1. Điều này có nghĩa là phần lớn thiệt hại đến từ việc kẻ tấn công lừa người dùng và những người có quyền truy cập nội bộ, thay vì khai thác các lỗ hổng trong hệ thống mã hóa. Phishing, với các chiêu trò như tạo áp lực tâm lý, sử dụng các liên kết giả mạo và mạo danh, đã trở thành mối đe dọa hàng đầu.
Chiêu trò lừa đảo tinh vi
Kẻ tấn công sử dụng các thông điệp được soạn thảo công phu, tạo ra những tình huống khẩn cấp hoặc hấp dẫn để dụ dỗ nạn nhân thực hiện các hành động như nhấp vào liên kết độc hại, cung cấp thông tin cá nhân hoặc chuyển tiền. Việc nạn nhân mất cảnh giác và thực hiện các hành động này đã dẫn đến việc tài khoản bị xâm nhập và tiền bị đánh cắp. Một vụ lừa đảo quy mô lớn đã khiến một nạn nhân đơn lẻ mất tới 284 triệu USD, cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề.
So sánh với các tháng trước: Sự gia tăng đáng báo động
Tổng số tiền bị mất cắp trong tháng 1 gần gấp bốn lần so với 98 triệu USD của tháng 1 năm 2025 và hơn ba lần so với 118 triệu USD của tháng 12. Đây là mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2025, khi khoảng 1,5 tỷ USD bị đánh cắp, chủ yếu liên quan đến vụ tấn công quy mô lớn vào Bybit. Sự biến động này cho thấy rằng một vụ tấn công hoặc lừa đảo đơn lẻ có thể làm thay đổi hoàn toàn bức tranh toàn cảnh. Tính bất ổn định này khiến các ví và kho bạc tiền số luôn phải trong tình trạng cảnh giác cao độ.
#CertiKStatsAlert 🚨 Kết quả thống kê cho thấy khoảng 370.3 triệu USD đã bị mất do các vụ tấn công trong tháng 1. Trong đó, 311.3 triệu USD đến từ các vụ phishing, với một nạn nhân mất tới 284 triệu USD do lừa đảo.
Các vụ tấn công kỹ thuật nghiêm trọng
PeckShield đã ghi nhận một số cuộc tấn công lớn vào các giao thức khác nhau. Step Finance bị thiệt hại gần 29 triệu USD sau khi các ví kho bạc bị xâm nhập và hơn 261.000 SOL bị đánh cắp. Truebit cũng chịu thiệt hại 26.4 triệu USD do một lỗi trong hợp đồng thông minh cho phép việc mint token gần như miễn phí, dẫn đến sự sụp đổ của giá token. SwapNet và Saga cũng là nạn nhân, với thiệt hại khoảng 13.3 triệu USD và 7 triệu USD tương ứng. Những vụ tấn công này đều mang tính kỹ thuật cao, nhanh chóng và gây ra hậu quả nghiêm trọng.
#PeckShieldAlert Trong tháng 1 năm 2026, thị trường tiền điện tử đã chứng kiến 16 vụ tấn công, gây ra tổng thiệt hại 86.01 triệu USD, giảm nhẹ 1.42% so với tháng 1 năm 2025 (87.25 triệu USD), nhưng tăng đáng kể 13.25% so với tháng 12 năm 2025 (75.95 triệu USD). Trong khi đó, các vụ phishing vẫn tiếp tục gây ra thiệt hại lớn...
Tại sao vấn đề này lại trở nên cấp thiết?
Báo cáo cho thấy có tới 40 vụ tấn công và lừa đảo trong tháng 1, tuy nhiên phần lớn giá trị bị mất tập trung vào một vài trường hợp. Điều này có nghĩa là số lượng vụ việc không phải lúc nào cũng phản ánh đúng bức tranh toàn cảnh; một vụ lừa đảo được thực hiện tốt có thể vượt xa nhiều vụ tấn công nhỏ hơn cộng lại. Một số tháng có thể chứng kiến nhiều vụ trộm nhỏ, trong khi những tháng khác lại bị chi phối bởi một vụ gian lận khổng lồ.
Tổng vốn hóa thị trường tiền điện tử hiện tại là 2.59 nghìn tỷ USD.
Giải pháp: Cần thay đổi gì?
Các đội ngũ bảo mật và kho bạc dự án cần thắt chặt cả biện pháp bảo vệ kỹ thuật và con người. Việc kiểm soát ví nghiêm ngặt hơn, phê duyệt theo giai đoạn và xác minh danh tính mạnh mẽ hơn sẽ làm giảm thiểu các cuộc tấn công lừa đảo. Đồng thời, việc kiểm tra code độc lập và các kế hoạch ứng phó nhanh chóng có thể hạn chế thiệt hại từ các lỗi hợp đồng thông minh. Các chương trình giáo dục cho nhân viên và người dùng là một khoản đầu tư rẻ so với chi phí của một vụ mất mát lớn.
Tăng cường bảo mật kỹ thuật
- Kiểm tra code thường xuyên: Thực hiện kiểm tra code độc lập bởi các công ty bảo mật uy tín.
- Cập nhật phần mềm: Luôn cập nhật các bản vá bảo mật mới nhất cho tất cả các phần mềm và hệ thống.
- Sử dụng ví cứng: Lưu trữ phần lớn tài sản số trong ví cứng để tăng cường bảo mật.
Nâng cao nhận thức về an ninh mạng
- Đào tạo nhân viên: Tổ chức các buổi đào tạo về an ninh mạng cho nhân viên để giúp họ nhận biết và phòng tránh các cuộc tấn công phishing.
- Giáo dục người dùng: Cung cấp thông tin và hướng dẫn cho người dùng về cách bảo vệ tài sản số của họ.
- Cảnh giác với các liên kết và thông điệp đáng ngờ: Không nhấp vào các liên kết hoặc mở các tệp đính kèm từ các nguồn không đáng tin cậy.
Sự gia tăng gần đây là một thông điệp rõ ràng: kẻ tấn công đang kết hợp kỹ năng xã hội với kiến thức kỹ thuật. Kịch bản tấn công thường bắt đầu bằng một tin nhắn trong ứng dụng trò chuyện hoặc email, sau đó chuyển sang đánh cắp tiền bằng cách khai thác các lỗ hổng trong code. Việc vá lỗi phần mềm là quan trọng, nhưng việc dạy mọi người cách nhận biết các trò lừa đảo sẽ ngăn chặn nhiều cuộc tấn công trước khi chúng xảy ra.
Hình ảnh nổi bật từ Shutterstock, biểu đồ từ TradingView
Từ khóa liên quan: bảo mật crypto, lừa đảo phishing, tấn công hợp đồng thông minh, bảo vệ tài sản số, an ninh mạng tiền điện tử.